Windows VISTA' dan İlk İzlenimler

Microsoft' un yeni işletim sistemi, Longhorn kod adıyla tanıdığımız Windows Vista' nın geçtiğimiz hafta resmi adıyla yayınlanan ilk beta' sı için çok fazla detaya inmeden bir inceleme yazısı hazırladım.

İlk önce Windows Vista Beta 1 32Bit' i kurduğumuz sistemden bahsederek başlamak istiyorum.

Sistem:
— P4 2.8 CPU
— 1GB RAM
— VMware Workstation 5.0
— 64MB Ekran Kartı
— Windows Vista Beta 1 Build 5112 32Bit DVD

Vista’ yı sanal makineye kurduk (VMware WS 5.0) 1GB RAM’ in 750MB lık kısmını Vista için ayırdık, 750MB RAM ile herhangi bir performans sorunu yaşamadık diyebilirim oldukça iyiydi.

Sonradan 512 MB RAM olan makinede 300 MB RAM ayırarak denedim, beklediğimden daha iyiydi, çok fazla takılma olmadı ayrıca Aero style dan Windows Classic' e alınca 300MB RAM de performans çok daha iyi oldu ancak o zamanda Windows' un VISTA lığı gitti ;)

Setup DVD’ sinde gözüme çarpan ilk değişiklik boyutunun dışında, neredeyse her Windows CD’ sinde görmeye alıştığım setup dosyalarının bulunduğu “i386” klasörünü göremememdi. “I386” klasörünün yerini “SOURCES” klasörü almış.

Ayrıca DVD miz 1.26GB boyutunda bir “DRIVERS” klasörü içeriyor, VMware’ e kurduğumuzdan sürücüler hakkında pek bir şey söyleyemeyeceğim ancak bu 1.26GB lık 236 adet dosya ve klasörden oluşan sürücü topluluğunun tanıyamadığı donanım yoktur diye düşünüyorum.



Vista Beta 1 DVD’ sin den Windows kurmak dışında fazla bir şey beklemeyin beta’ nın nimetlerini(!) görmeye buradan başlıyoruz windows kurmak dışında başka ek görev, sistem uyumluluğu denetleme vs. şeyler yok, olmaması da normal tabi.

Az önce gördüğüm bir şey de unattended kurulum bilgilerinin “DOCS\UNATTEND.XML” içinde tutulması keşke bunu şimdi değilde CD-KEY yazmakla uğraşırken veya DVD’ yi hazırlamadan önce görseydik :)

Kurulum sırasında hatırladığım kadarıyla sadece isim ve CD-Key istiyor, bunlar kurulumun başlangıcında soruluyor ve ardından sıkıcı bir kurulum ekranı geliyor, 45Dk. Kadar bekledikten sonra administrator ve boş şifreyle login oluyoruz.

Tabi tüm bunları “DOCS\UNATTEND.XML” den değiştirmemiz mümkün ama biz o heyecanla “unattend.xml” dosyasını farketmedik.

Neyse ki denetim masasında Regional Settings’ ten gerekli ayarları yapmamıza izin veriyor.
Bunlarda beta’ nın nimetleri :) Bu arada Help and Support’ da yok, aramayı internetten yapıyor.

Windows Vista için VMware’ de 10GB alan ayırdık kurulum sonunda HardDisk’ te 3,7GB alan kaplıyordu, DVD’ nin boyutuna bakarsak(2,40GB) bu kapladığı alan çokta fazla değil. Kurulumu tamamlayıp esas bölüme geçiyoruz.



Görsel olarak çok güzel, göz alıcı değişiklikler var özellikle klasör arabirimleri oldukça değişmiş ve fazlasıyla özelleştirilebiliyor. Neredeyse tıkladığınız, açtığınız her yerde ayrı bir efekt var.

Daha iyi bir ekran kartı olsaydı diğer grafiksel nimetlerden yararlanabilirdik ancak 3 boyutlu vs. pencereleri göremedik. DX9 Pixel Shader 2.0 özellikli bir kartla bu nimetlerden faydalanılabilir.

Bunun dışında hemen Internet Explorer’ a geçersek IE 7 artık 128 değil 256Bit şifreleme desteğiyle geliyor.

Ayrıca RSS/XML desteğide geliyor, esas yenilikler ise Firefox' tan tanıdığımız çok kullanışlı iki özellik, hızlı arama kutucuğu ve tab olayı eklenmiş. IE 7 de tab' lerin yanındaki boş tab’ e tıkladığımızda yeni bir tab açılıyor, bu iyi düşünülmüş, çok pratik. Firefox’ ta da CTRL+T kombinasyonunu kullanıyor, yeni tab butonuna basıyor ya da tab’ lerin açıldığı bölüme çift tıklıyorduk.

IE 7’ de tab olayında berbat bir olay var mesela 15 tane tab açtınız ve yanlışlıkla pencereyi kapama tuşuna bastınız hiç bir uyarı vermeden bütün tabler gidiyor, pencere kapanıyor. Firefox ise böyle kritik durumlarda uyarı veriyor ve bu çoğu zaman hayat kurtarıcı oluyor. Ayarlarda da bununla ilgili bir seçenek bulamadım, final release’ de mutlaka düzeltilmesi gereken bir hata hatta ikinci beta’ da düzeltilmesi gerek...



Arama kutucuğuna yeni siteler ekleyemedim eğer gerçekten eklenemiyorsa bu büyük bir eksi, bu arada varsayılan arama motorlarında “Google” ı görmek beni şaşırttı ;)

Sayfayı durdurma ve yenileme tuşları’ da URL satırının sonuna alınmış.

Google Desktop Search tarzı bir arama aracı systray’ de duruyor ayrıca her klasörün sol alt tarafında da bulunuyor bu da güzel olmuş. Çalışma mantığıda aynı sanırım diskteki verileri indeksliyor. Ancak systray’ den sadece yeniden indexleme vs. yapılıyor sanırım çünkü arama yapmayı başaramadım.

Yine güzel bir özellikte “.psd” dosyalarında olduğu gibi örneğin bir resmi kaydettiğinizde, kaydettiğiniz resim aynı zamanda resmin ikonu oluyor yani her resmi ayrı ayrı açıp bakmak yerine ikonlara bakarak aradığınız resmi bulabilirsiniz. Ancak fazla resim olunca bu özellik sistemi kasıyor.



Vista’ da dosyalarımıza keyword’ ler ekleyip arama yaparken bu anahtar kelimelerde’ de aratarak arama işlemini daha verimli hale getirebiliyoruz, ancak bunu bir türlü uygulayamadım. Ayrıca search uygulamasında daha birçok değişiklik var, artık çok daha fazla detaya inebiliyoruz.

Bunların dışında bilgisayarı domain’ e katmak istediğimizde herhangi bir sorunla karşılaşmadık, buradan Vista Beta 1 in XP Pro ya karşılık gelebileceğini söyleyebiliriz. Home Edition' da malum PC yi domain’ e bile katamıyorduk.

“Boot.ini” dosyasına yeni parametreler eklenmiş Google’ da aradık ancak ne işe yaradıklarına dair bir şey bulamadık.

Logon, Logoff ekranları da değişmiş zaten kurarsanız karşınızda işletim sistemi değil ayna varmış gibi hissediyorsunuz özellikle bu ekranlarda. Açılış ekranı’ da siyah beyaz olmuş ve ekranda “Windows Code Name Longhorn” yazıyor.

Yeni 2 tane wallpaper gördüm diğerleri XP den aynen geçirilmiş hatta bazı yerlerdeki görüntüler bile XP den kalma tabi bunlarda yine beta’ nın nimetleri, final release de bunları görmeyeceğiz.

Longhorn' la geleceği söylenen kod adı İstanbul olan yeni messenger ile ilgili bir şey göremedim.



“Trusted Installer” adında yeni bir kullanıcı grubu eklenmiş, bu grubun üyelerinin yazılım kurma hakları var.

Bunların dışında genel olarak birkaç bug dışında hoş olmuş diyebilirim, aslında esas beklediğim Vista Server versiyonu. Esas büyük değişiklerden biri de final release’ den sonra update ya da Service Pack ile gelecek olan yeni dosya sistemimiz WinFS.

Daha düzeltilmesi, tamamlanması gereken çok yer var, beta’ lar ne kadar gider bilmiyorum ancak beta’ dan kurtulması uzun zaman alabilir.

Merak ettiğim bir nokta da serverın “Vista Server” adıyla mı çıkacağı. Tüm bunları ileride göreceğiz.